Vận chuyển đường biển gồm những bước nào?

Vận chuyển đường biển gồm những bước nào?

Trả lời nhanh: Vận chuyển hàng đường biển thường đi qua sáu bước: đặt chỗ (booking) với hãng tàu, đóng hàng và giao container, làm chứng từ xuất, khai báo hải quan xuất khẩu, vận chuyển trên tàu, rồi làm thủ tục và nhận hàng tại cảng đến. Thứ tự cụ thể có thể khác tùy điều kiện giao hàng và loại hàng.

Tóm tắt nhanh

  • 6 bước: booking, đóng hàng, chứng từ, hải quan xuất, vận chuyển, nhận hàng.
  • Hàng nguyên container (FCL) và hàng lẻ (LCL) khác nhau chủ yếu ở bước 1 và 2, xem FCL và LCL khác nhau thế nào.
  • Thông tin giữa các chứng từ phải khớp nhau để tránh chậm trễ ở các bước sau.
  • Điều kiện giao hàng (Incoterms) quyết định bên nào lo bước nào.

Tàu container cập cầu cảng quốc tế container Hải Phòng Tàu container cập cầu cảng quốc tế container Hải Phòng. Ảnh: Nathan.cima, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Bước 1. Đặt chỗ (booking) với hãng tàu

Doanh nghiệp, hoặc đơn vị giao nhận thay mặt, đăng ký chỗ trên tàu cho lô hàng. Thông tin thường cần: loại hàng, khối lượng hoặc thể tích, cảng đi, cảng đến và thời điểm dự kiến xuất. Hàng nguyên container (FCL) đặt cả container, hàng lẻ (LCL) đặt theo thể tích để ghép chung.

  • Ai làm: người gửi hàng hoặc đơn vị giao nhận.
  • Cần chuẩn bị: thông tin lô hàng và điều kiện giao hàng đã thỏa thuận với đối tác.
  • Lỗi thường gặp: đặt chỗ muộn sát lịch tàu, hoặc khai sai khối lượng so với thực tế.

Bước 2. Đóng hàng và giao container

Hàng được đóng vào container tại kho hoặc nhà máy rồi đưa đến cảng trong thời hạn hãng tàu quy định (hạn nhận hàng, gọi là cut-off). Đóng gói và chèn lót đúng cách giúp hạn chế hư hại trên đường. Với hàng lẻ, hàng được giao về kho gom hàng thay vì tự đóng container.

  • Ai làm: người gửi hàng, đơn vị vận tải nội địa và kho.
  • Cần chuẩn bị: hàng đã đóng gói, nhãn mác rõ, xe và lịch giao container.
  • Lỗi thường gặp: giao container sát hạn cut-off, hoặc xếp hàng lệch tải.

Cẩu cảng và bãi container tại Hải Phòng Cẩu bờ tại bến Chùa Vẽ, cảng Hải Phòng. Container được đưa đến bãi cảng trước giờ cut-off. Ảnh: Phó Nháy, phạm vi công cộng, Wikimedia Commons.

Bước 3. Chuẩn bị chứng từ xuất

Bộ chứng từ phổ biến gồm hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói và thông tin để phát hành vận đơn. Các chứng từ cần khớp nhau về tên, số lượng, trọng lượng và trị giá, vì sai lệch nhỏ cũng có thể gây chậm trễ.

Chứng từ Vai trò
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) Ghi giá trị hàng, điều kiện giao hàng, thông tin người mua và người bán
Phiếu đóng gói (Packing List) Ghi số kiện, trọng lượng, kích thước từng kiện
Vận đơn (Bill of Lading, B/L) Chứng từ do hãng tàu hoặc đơn vị gom hàng phát hành, xác nhận việc nhận hàng để vận chuyển
Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), giấy phép, kiểm tra chuyên ngành Chỉ cần với một số mặt hàng hoặc khi muốn hưởng ưu đãi, tùy quy định hiện hành

Bước 4. Khai báo hải quan xuất khẩu

Lô hàng được khai báo hải quan điện tử và chờ kết quả phân luồng trước khi xếp lên tàu. Mặt hàng có kiểm tra chuyên ngành hoặc cần giấy phép sẽ có thêm thủ tục. Quy định thay đổi theo thời gian, cần kiểm tra quy định hiện hành. Xem thêm khai báo hải quan gồm những bước nào.

Bước 5. Vận chuyển trên tàu

Sau khi hàng lên tàu, hãng tàu hoặc đơn vị giao nhận phát hành vận đơn. Hành trình có thể đi thẳng hoặc qua cảng trung chuyển. Thời gian phụ thuộc tuyến, lịch tàu và điều kiện thực tế, nên không có con số cố định cho mọi lô hàng. Doanh nghiệp thường theo dõi lịch tàu qua hai mốc: ETD (dự kiến tàu rời cảng đi) và ETA (dự kiến tàu đến cảng đến).

Tàu container trên đường vào cảng Tàu container trên đường vào cảng. Hành trình có thể đi thẳng hoặc qua cảng trung chuyển. Ảnh: Martin Dörsch, CC0, Wikimedia Commons.

Bước 6. Thủ tục và nhận hàng tại cảng đến

Người nhận làm thủ tục nhận hàng, khai báo hải quan nhập khẩu theo quy định nước đến, thanh toán các khoản phí liên quan rồi nhận hàng. Một chứng từ quan trọng ở bước này là lệnh giao hàng (D/O, Delivery Order): người nhận đổi vận đơn lấy D/O từ hãng tàu hoặc đơn vị giao nhận để làm thủ tục lấy container hoặc lấy hàng. Với dịch vụ door-to-door, đơn vị giao nhận có thể lo tiếp chặng giao đến địa chỉ.

  • Cần chuẩn bị: vận đơn, thông báo hàng đến, chứng từ khai báo hải quan nhập khẩu.
  • Lỗi thường gặp: chậm lấy container khiến phát sinh phí lưu bãi hoặc lưu container, hoặc chậm nhận hàng vì hồ sơ hải quan chưa xong.

Tàu hàng gần khu vực cảng Cát Lái, TP.HCM Tàu hàng gần khu vực cảng Cát Lái, TP.HCM. Ảnh: Bem photography, CC BY 2.0, Wikimedia Commons.

Điều kiện giao hàng (Incoterms) quyết định ai lo bước nào?

Điều kiện giao hàng trong hợp đồng mua bán (Incoterms, do Phòng Thương mại Quốc tế ICC ban hành) cho biết người bán hay người mua chịu trách nhiệm từng chặng. Ví dụ, với điều kiện FOB, người bán lo hàng đến khi lên tàu tại cảng đi, người mua lo cước biển và phần còn lại. Với điều kiện CIF, người bán lo thêm cước biển và bảo hiểm đến cảng đến. Cần đối chiếu đúng phiên bản và điều kiện ghi trong hợp đồng để biết bên mình phải làm bước nào.

Thuật ngữ nhanh

  • Booking: đặt chỗ trên tàu cho lô hàng.
  • Cut-off: hạn cuối hãng tàu nhận container hoặc chứng từ cho một chuyến tàu.
  • B/L (Bill of Lading): vận đơn đường biển.
  • D/O (Delivery Order): lệnh giao hàng, dùng để lấy hàng tại cảng đến.
  • ETD / ETA: thời điểm dự kiến tàu rời cảng đi / đến cảng đến.
  • Phí lưu container, lưu bãi: khoản phát sinh khi container hoặc hàng ở lại cảng, bãi quá thời hạn miễn phí quy định.

Nên tự làm hay dùng đơn vị giao nhận?

Doanh nghiệp có thể tự làm các bước trên. Nhiều doanh nghiệp chọn đơn vị giao nhận để một đầu mối lo đặt chỗ, chứng từ và khai báo, giúp giảm sai sót và tiết kiệm thời gian phối hợp. Tìm hiểu dịch vụ vận chuyển đường biển của DGS Logistics.

Câu hỏi thường gặp

Vận chuyển đường biển gồm mấy bước? Thường gồm sáu bước: đặt chỗ, đóng hàng và giao container, chứng từ xuất, khai báo hải quan xuất khẩu, vận chuyển trên tàu, thủ tục và nhận hàng tại cảng đến. Thứ tự có thể thay đổi theo điều kiện giao hàng và loại hàng.

Hàng lẻ và hàng nguyên container khác nhau ở bước nào? Chủ yếu ở bước 1 và 2: hàng lẻ được gom về kho gom hàng để ghép chung container, hàng nguyên container đóng riêng cho một chủ hàng.

Có cần đơn vị giao nhận không? Không bắt buộc. Nhiều doanh nghiệp dùng đơn vị giao nhận để có một đầu mối lo đặt chỗ, chứng từ và khai báo, giảm sai sót.

Mất bao lâu để hàng đến nơi? Tùy tuyến, lịch tàu và thủ tục hai đầu. Hãy hỏi đơn vị giao nhận ước tính cho đúng tuyến của bạn.

Cut-off là gì? Là hạn cuối hãng tàu nhận container hoặc chứng từ cho một chuyến tàu. Quá hạn này, lô hàng thường phải chuyển sang chuyến sau.

D/O là gì và khi nào cần? D/O (lệnh giao hàng) là chứng từ người nhận dùng để lấy container hoặc hàng tại cảng đến, thường đổi từ vận đơn gốc theo hướng dẫn của hãng tàu hoặc đơn vị giao nhận.

Những chứng từ nào thường cần khi xuất hàng đường biển? Thường gồm hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn và chứng từ khai báo hải quan. Một số mặt hàng cần thêm giấy phép, kiểm tra chuyên ngành hoặc giấy chứng nhận xuất xứ.

Đọc tiếp

Liên hệ DGS Logistics

Cần tư vấn cho lô hàng cụ thể, vui lòng liên hệ DGS Logistics: (028) 629 020 08, email info@dgs.com.vn. Nội dung mang tính tham khảo chung, không phải báo giá hay cam kết thời gian.

TIN LIÊN QUAN

Cước hàng không tính theo trọng lượng thực hay quy đổi?

25 - 10 - 2026

Cước hàng không tính trên số lớn hơn giữa trọng lượng thực và trọng lượng thể tích. Công thức chia 6.000, 2 ví dụ tính và mẹo giảm trọng lượng tính cước.

Khai báo hải quan là gì và gồm những bước nào?

25 - 10 - 2026

Khai báo hải quan điện tử là gì, gồm 4 bước nào, luồng xanh vàng đỏ khác nhau ra sao và chứng từ nào cần khớp nhau. Có lưu ý kiểm tra quy định hiện hành.

Khai thuê hải quan là gì, khi nào nên thuê ngoài?

25 - 10 - 2026

Khai thuê hải quan là dịch vụ làm thủ tục hải quan thay chủ hàng theo ủy quyền. So sánh tự làm và thuê ngoài, rủi ro và 8 câu hỏi để chọn đơn vị phù hợp.

FCL và LCL khác nhau thế nào, chọn loại nào?

25 - 10 - 2026

FCL là thuê riêng cả container, LCL là gửi hàng lẻ dùng chung container. So sánh chi tiết, quy trình CY/CFS và cách chọn đúng cho lô hàng của bạn.

Hàng lẻ LCL tính cước theo CBM như thế nào?

25 - 10 - 2026

Hàng lẻ LCL thường tính cước theo CBM hoặc trọng lượng, lấy số lớn hơn. Công thức CBM, 3 ví dụ tính, các khoản phí cần hỏi và mẹo giảm CBM.